Haber Detayı
26 Aralık 2020 - Cumartesi 13:30
 
İstiklal Şairi: Mehmet Akif Ersoy
KÜLTÜR SANAT Haberi
İstiklal Şairi: Mehmet Akif Ersoy

İSTANBUL (AA) - Fatihin Sarıgüzel semtinde 20 Aralık 1873te dünyaya gelen Ersoyun babası Fatih Medresesi müderrislerinden Osmanlının Arnavutluk bölgesinin İpek kazasından gelip İstanbula yerleşen İpekli Mehmet Tahir Efendi, annesi ise aslen Buharalı olan Emine Şerife Hanımdı.

Ersoy, ilk tahsilini babası Tahir Efendiden alırken, resmi olarak dört yaşında Fatihte bulunan Emir Buhari Mektebinde eğitimine başladı.

Yaklaşık 2 yıl bu okula devam eden Ersoy, 1879da "Fatih İbtidasi"ne geçiş yaptı. Ersoy, 3 yıllık ilkokul tahsili sonrası 1882de Fatih Merkez Rüştiyesine devam ederken, babasından da Arapça dersleri almayı sürdürdü.

Rüştiye yıllarında şiire merak duymaya başlayan ve şiir kitaplarına yönelen Ersoyun okuduğu ilk manzum eser ise Fuzulinin "Leyla ve Mecnun"u oldu.

Mehmet Akif Ersoy, üç yıllık rüştiye mektebini bitirdikten sonra, mülkiye mektebine girerken, sonrasında burada hazırlık okulu olarak açılan mülkiye idadisine devam etti.

1888de babasının vefatı ve evlerinin yok olduğu yangın Ersoyun hayatının en zor dönemlerinden biri oldu. Ersoy, hayatındaki bu gelişmeler neticesinde ailesinin de geçimini sağlamak için mülkiye mektebinden ayrılarak, iş garantisi sebebiyle Veteriner Yüksekokuluna girdi.

Bu okulda görüşlerinin şekillenmesine sebep olan kişilerle tanışan Ersoy, okul yıllarında yüzme ve güreş gibi sporlarla da yakından ilgilendi.

Ersoy, Halkalı Baytar ve Ziraat Mektebini birincilikle bitirirken, Orman ve Maadin ve Ziraat Nezareti fen heyetinin, baytarlık işlerine bakan beşinci şubesine müfettiş muavini olarak atandı.

Tophane-i Amire veznedarı Mehmet Emin Beyin kızı İsmet Hanım ile 1894te evlenen Ersoyun Cemile, Feride, Suad, İbrahim Naim, Emin ve Tahir isimlerinde 6 çocuğu oldu.

İlk matbu eseri 1893te

Müfettişlik görevi süresince Osmanlı coğrafyasının farklı bölgelerini gezen Ersoy, burada halkı yakından tanıma fırsatı buldu. Ersoy, henüz 19 yaşında bilinen ilk şiirlerinden Desturu kaleme alırken, Hazine-i Fünun Dergisinde 1893 ve 1894te gazelleri, 1895te de Mektep Mecmuasında Kuran ve Hitab adlı şiiri yayınlandı.

Sadi mahlasını kullanan Ersoy, 1900lü yılların başına kadar çeşitli dergi ve gazetelere şiirler gönderdi. Ersoy, 2. Meşrutiyetin ilanından sonra İslamcı aydınların oluşturduğu Sırat-ı Müstakim dergisinin başyazarı olurken, burada imzasız eserleri de yayınlandı.

Dergide tercümeleri ve makaleleri de yayınlanan Ersoy, 24 Kasım 1908de aralarında Ahmed Midhat Efendi, Namık Kemalzade Ali Ekrem ve Tevfik Fikret gibi döneminin öne çıkan isimlerinin de yer aldığı Darül-Fünun Edebiyat Şubesi birinci sene "Edebiyat-ı Osmaniye" muallimliğine tayin edildi.

1911de yılının nisan ayında dergide yayımlanan şiirlerinin de yer aldığı Birinci Safahat basılırken, Ersoy dönemin Harbiye Nazırı Mahmud Şevket Paşayı yerdiği gerekçesiyle dergi örfi idarece kapatıldı.

Bütün şiirlerini Safahatta topladı

Şiirlerini 7 kitaptan oluşan "Safahat" adlı eserinde toplayan Ersoy, 1911de yazdığı ilk bölümde Osmanlı toplumunun meşrutiyet dönemini, 1912de yazdığı "Süleymaniye Kürsüsünde" adlı ikinci kitapta da Osmanlı aydınlarını anlattı. "Halkın Sesleri" adlı üçüncü bölümü 1913te kaleme alan Ersoy, "Fatih Kürsüsünde" isimli eserini ise 1914te yazdı.

Ersoy, 1917 tarihli "Hatıralar" ile I. Dünya Savaşı hakkında görüşlerinin yer aldığı 1924 tarihli "Asım"ın ardından 7. bölüm olan "Gölgeler"i 1933te tamamladı.

Yoğun ısrarlar sonucu Kuran-ı Kerimi Türkçeye tercüme etmeyi kabul eden Ersoy, 6-7 sene üzerinde çalışmasına rağmen sonuçtan memnun kalmayarak imzaladığı anlaşmayı feshetti.

Mehmet Akif Ersoy, "İstiklal Marşı"nı Türk milletine armağan ettiği için "Safahat" isimli eserine koymadı.

Vefatının ardından "Safahat" eserini Ömer Ziya Doğrul ve M. Ertuğrul Düzdağ yeniden bastı. Ersoyun, "Kurandan Ayet ve Hadisler" ile "Mehmet Akif Ersoyun Makaleleri" adlı çalışmaları da hayatını kaybettikten sonra okuyucuyla buluştu.

Birinci Meclise Burdur milletvekili olarak girdi

Ersoy, dergisinin yayımlanmadığı 1917de görevli olarak Arabistana giderken, 1918de İstanbulda kurulan Darul-Hikmet-i İslamiye Cemiyetinde başkatip olarak çalışmaya başladı.

Eylül 1919da "Asımın neşrine başlayan Ersoy, 1924e kadar şiirin yazımına devam etti. Ersoy, Ocak 1920de Eşref Edip ile gittiği Balıkesirde Zağnos Paşa Camisinde cuma namazı sonrası halka hitap etti.

Milli mücadeleye daha fazla emek vermek için Anadoluya geçen Ersoy, Ankaraya izinsiz gittiği için Darul-Hikmet-i İslamiye Cemiyetindeki görevinden azledildi.

Ersoy, Ankaraya gelerek Mustafa Kemal Atatürkün isteğiyle 5 Haziran 1920de Burdur milletvekili seçildi.

Ankaraya dönüşünde Tacettin Dergahına yerleşen Ersoy, İstiklal Marşını da burada kaleme aldı. İstiklal Marşı yarışmasına 500 lira ödül verileceği için katılmayan şair, Milli Eğitim Bakanı Hamdullah Suphi Beyin ricası ve arkadaşı Hasan Basri Beyin teşvikiyle kalemi eline aldı ve yazmaya başladı.

Mehmet Akif Ersoyun İstiklal Marşı, 17 Şubat günü Sırat-ı Müstakim ve Hakimiyet-i Milliyede yayımlandı. Hamdullah Suphi Beyin Mecliste okuduğu ayakta alkışlanan İstiklal Marşı, 12 Mart 1921de "Milli Marş" olarak kabul edildi. Ersoy, ödül olarak verilen 500 lirayı hayır kurumuna bağışladı.

Mısır dönemi ve vefatı

Mehmet Akif Ersoy, 1923te Abbas Halim Paşanın daveti üzerine gittiği Mısırda uzunca bir dönem kaldı. 1925te kısa bir süre İstanbula gelen ve Sebilür-Reşad Dergisinin tamamen kapatıldığını öğrenen Ersoy, Diyanet İşleri Başkanlığının Kuranın tercümesi için yaptığı teklifi reddetti.

Ersoy, 1926dan vefatına kadar geçen zamanda Mısırda kalırken, Kahire Üniversitesinde Türk Edebiyatı dersleri verdi.

Abbas Halim Paşanın vefatından sonra kendisi de rahatsızlanan Ersoy, 1935te Lübnana gitti. Ersoy, burada sıtmaya yakalanınca 1936da Antakyaya geldi. Aynı yıl yeniden Mısıra geçen ve sonrasında İstanbula dönen Ersoy, Abbas Halim Paşaya ait Beyoğlundaki Mısır Apartmanının dördüncü katındaki daireye yerleşti.

Nişantaşında bir klinikte tedavi görmeye başlayan Ersoy, 27 Aralık 1936da Beyoğlundaki Mısır Apartmanındaki dairede hayata gözlerini yumdu.

İstiklal Şairi Mehmet Akif Ersoyun her yıl binlerce kişinin ziyaret ettiği kabri, Edirnekapı Şehitliğinde bulunuyor.

Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülleri kapsamında "2018 Yılı Vefa Ödülü"ne layık görülen Akif, "vatan şairi" ve "milli şair" olarak da Türk insanının kalbindeki yerini koruyor.


Kaynak: Editör: 7/24.tv Haber Merkezi
Etiketler: İstiklal, Şairi:, Mehmet, Akif, Ersoy,
Yorumlar
Haber Yazılımı